Lompat ke isi

Kaca:Soendanesche bloemlezing - legenden en Moslimsche leerboekjes.pdf/30

Ti Wikipabukon
Ieu kaca geus diuji baca
16

ling, of 4°. met klankaanwas, of 5°. met klankverlies, of 6°. met klankverschuiving. Voorbeelden zijn: 1°. a d-a d, niet weten hoe te handelen; ab-ab, veel plaats innemen, van goederen, die niet netjes zijn ingepakt; nini, grootmoeder; 2°. h a l a b h a b, dorst hebben; 3°. t j è k t j o k, rammelen, snateren, den mond, of, van dieren gebezigd, den bek roeren; 4°. a w è w è, vrouwelijk, vrouw; 5°. d j o g d j r o g, draven, van en paard; 6°. bawa, stam van het actieve werkwoord m a w a, brengen, medebrengen, bij zich hebben, en op zich zelf ook in gebruik in den passieven zin van: medegebragt. Dit laatste woord is ontstaan nit ✓ wa, verdubbeld aanwezig in het Javaansche kawawa, sterk genoeg om iets te doen of te dragen, t j é k t j o k nit t j é k, zeggen, wat iemand zegt.

II. W o r t e l k o p p e l i n g, of verbinding van twee wortela tot cen stam, komt voor: 1°. bij aanwijzingswoorden en 2°. bij werkwoorden. Voorbeelden zijn: 1°. kami, ik; iju, deze, dit; kiju, aldus; saha, wie; 2°. aja, aanwezig zijn; djadi, worden, ontstaan nit dadi.

III. Stamvorming door klanksacheiding maakt van een wortel een stamwortel, en komt voor in d o e w a, twee, ontstaan uit dwa.

IV. Stamvorming door klankaanwas (Wet X) heeft bij sommige wortels plaats, en wel: 1°. door voorvoeging (met of zonder verbindingsletter) van een der volgende lettergtepen of phonetische voorvoegsels: a of ha, i of hi, oe, e of he, u of hu; tja of tje; ra, re of roe; ke of koe; ta, te, tu of toe, —*ter; sa, se of soe,—si; la, le, lu of loe, — li; pa, pe, pu of poe; da, de of du; dje of djoe; ge; ba, bu, bi, boe; —en 2°. door invoeging van een letter.

Voorbeelden ziju:

Andjog, met spoed, snel, — van djog, pracdicatief hulpwerkwoord bij en gelijk aan: datang, komen;

a s o e p, binnentreden, “ingaan, van s o e p, pr. hww, bij a s o e p en andere werkwoorden, beteekenende: naar binnen, er in.