Lompat ke isi

Kaca:Soendanesche bloemlezing - legenden en Moslimsche leerboekjes.pdf/41

Ti Wikipabukon
Ieu kaca geus diuji baca
27

van den oever afgaan, én ter zee, én op eenig ander water. De z e e, als het verre, verre water, lag noordwaarts van het land, waar het eerst door de veorouders der Maleijers de hemelstreken met een bepaalden naam werden aangeduid, en thans nog komt de boteekenis van: noorden voor in de Maleische zamenstellingen t i m o e r l a o e t, noordoosten en b a r a t l a o e t, noordwesien. Verwant met l a o e t zijn het Oud-J. lwar, thane in het Laag-J. l o r, het noorden, en het Balinesche *lod, voorkomende in k e l o d, Laag-B. voor et noorden in Noord-Bali, en voor het euzden in Zuid-Bali, en in d e l o d o f b e d e l o d, noordelijk, in het noorden (of ook: zuidelijk, in het zuiden). De Madoerees zegt voor het 2uiden lao,, maar dit beteekent bij den Madoeresehen visscherman het noorden. De stam 26, daja, de onde Maleische naam voor het zuiden, luidt in het Balineesch: d a d j a, voorkomende in b e d a d j a, zuidelijk, op Noord-Bali, en noordelijk op Auid-Bali, en afgeknot in k a d j a, het zuiden of het noorden, telkens in de lage taal. In het Hoog-Balineesch is k a l o r het noorden of auiden, en k a l è r het zuiden of noorden; in het Soendaneesch is k a l è r het noorden. Bij de Madoerezen heet het noorden d a d j a, en dit is bij den visseherman het zuiden.

§ 22. Tegenover 8. l a o e t, het noorden, staat dus in het Maleisch 26. daja, de oude naam van het zuiden, thans alleen nog voorkomende in t i m o e r d a j a, zuidoosten en b a r a t d a j a, zuidwesten. Dit daja onistond uit 23. dawa, Laag-J., lang van voorwerpen, en beteekende oorspronkelijk hetzelfde als 34. r a j a, M., hoog, groot, aanzienlijk, en alg 18, jaja, Oud-S., hoog, hooggelegen. Met dat woord werd dus eertijds in het Maleisch het hoogland of binnenland aangeduid, in tegenstelling met de zeekust. Verwant met 23. d a w a is ook 24. d a h a, thans nog in Javaansche gedichten in gebruik met de beteekenis van f r a a i, s e h o o n. Oorspronkelijk moet het synoniem zijn geweest met het Maleische daja en het Oud-S. l a j a, en als zoodanig is het de naam geweest van een onde hofstad op Oost-Java.